Κάθε ομορφιά είναι αιωνιότητα. Ό,τι βλέπω, ό,τι ακούω, ό,τι αγγίζω, χώμα, αέρας, φως, είναι μέρος της αιωνιότητας. Αιωνιότητα δεν είναι ό,τι αντέχει στο χρόνο - γιατί τότε θα’χαν τα πρωτεία οι πολυκατοικίες και οι ουρανοξύστες - αλλά ό,τι σφραγίζει μια στιγμή ανεπανάληπτα.Λιλή Ζωγράφου

Κυριακή, 21 Δεκεμβρίου 2008

«Τα συναισθήματα είναι σκέψεις που εμπεριέχουν μνήμη»Αντόνιο Νταμάσιο






















Julpottpuri - Juldans julmusik



Εγκέφαλος και σώμα, σύνολο ενιαίο και αδιαίρετο

Τι κοινό έχουν ο Αριστοτέλης και η σύγχρονη νευροεπιστήμη; Σύμφωνα με τον Αντόνιο Νταμάσιο, κινούνται στους ίδιους άξονες: παραδέχονται το βιολογικό υπόβαθρο του εγκεφάλου μας, την ανάγκη του για γνώση και μίμηση και την κάθαρσή του μέσω των συναισθημάτων
«Από όλους τους φυσιοδίφες της Ιστορίας προτιμώ τον Αριστοτέλη, επειδή συμφωνώ με αυτά που είπε. Ο Αριστοτέλης, όπως και εγώ, θεωρούσε τη λειτουργία του εγκεφάλου ως βιολογικό φαινόμενο. Αλλά η συμφωνία μας δεν σταματά εκεί: είπε πως όλα τα ανθρώπινα όντα επιθυμούν τη γνώση, πως η επιθυμία αυτή είναι ευχαρίστηση. Είπε πως οι άνθρωποι αρέσκονται να μιμούνται ο ένας τον άλλον και πως αρέσκονται σε διηγήσεις και θεατρικά που μιμούνται τη ζωή.
Τέλος, είπε πως τα συναισθήματα επιδρούν στη λειτουργία του εγκεφάλου προκειμένου να επέλθει η κάθαρσις».Με αυτή την εισαγωγή ο Αντόνιο Νταμάσιο άρχισε την ομιλία του στο Συνέδριο της Ψυχιατρικής που έλαβε χώρα στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Ο πορτογαλικής καταγωγής νευροεπιστήμονας, ο οποίος σταδιοδρομεί στις ΗΠΑ, ήταν ο επίτιμος προσκεκλημένος του Συνεδρίου και η ομιλία του είχε τίτλο «Ο ανθρώπινος εγκέφαλος: από τη φιλοσοφία στη νευροεπιστήμη». Όσοι είχαν την τύχη να παρευρεθούν στο Συνέδριο απόλαυσαν έναν από τους πιο ενδιαφέροντες «εγκεφάλους» της εποχής μας να αναλύει την άποψή του για τη λειτουργία του πολυπλοκότερου οργάνου που εφηύρε η εξέλιξη. Για τους υπολοίπους παρουσιάζουμε εδώ τα κεντρικά σημεία.


Helene Lundstrom - "Jul, Jul, Stralande Jul"


Το τέλος του δυϊσμού

Πριν από 14 χρόνια ο Αντόνιο Νταμάσιο, καθηγητής Νευροεπιστημών σήμερα στο Πανεπιστήμιο της Ν. Καρολίνας, δημοσίευσε το πρώτο βιβλίο του που απευθυνόταν στο πλατύ κοινό. Το βιβλίο είχε τίτλο Descartes error: Emotion, Reason and the Human Brain και σε αυτό ο Νταμάσιο καταδεικνύει ότι ο δυϊσμός που στοίχειωσε τη δυτική σκέψη, ο διαχωρισμός σώματος και πνεύματος, δεν υφίσταται. Κατά τον συγγραφέα «η φύση δημιούργησε τη συσκευή του λογικού όχι πάνω από τη συσκευή της βιολογικής ρύθμισης αλλά επίσης από αυτή και μαζί με αυτήν». Εμβαθύνοντας σε αυτή τη σωματοποιημένη διάσταση του πνεύματος, η ομιλία του Νταμάσιο στο Συνέδριο εστιάστηκε στη νευροβιολογία των αισθημάτων (emotions) τα οποία διαχωρίζει από τα συναισθήματα (feelings). Σύμφωνα με τον ορισμό που έδωσε ο πορτογάλος επιστήμονας «τα ανθρώπινα αισθήματα είναι μη διδάξιμα προγράμματα αυτόνομης δράσης και γνωστικές στρατηγικές που στοχεύουν στη διαχείριση της ζωής μας». Επεξηγώντας την άποψή του τόνισε ότι ο φόβος ή η χαρά δεν διδάσκονται, αλλά μας καθοδηγούν στην καθημερινότητά μας, είναι απαραίτητα για την επιβίωσή μας. Παραδείγματος χάριν, ο φόβος που θα προκαλέσει ένα άγριο πρόσωπο που μας προσεγγίζει θα μας κινητοποιήσει να λάβουμε μέτρα προστασίας, να τραπούμε σε φυγή ή να αμυνθούμε.

Αναλύοντας αυτά τα προγράμματα αυτόνομης δράσης ο Νταμάσιο εξήγησε ότι χτίζονται από απλούστερα προγράμματα που σχετίζονται με ό,τι εκτιμάμε, με ό,τι θεωρούμε ότι έχει αξία: τα κίνητρά μας, τις ανάγκες μας, την πιθανότητα ανταμοιβής ή τιμωρίας. Τα προγράμματα πυροδοτούνται από ένα πακέτο ερεθισμάτων τα οποία ο τιμώμενος ερευνητής αποκάλεσε emotionally competent stimuli (ερεθίσματα ικανά να προκαλέσουν αισθήματα, EMS). Η φύση των EMS μπορεί να ποικίλλει, μπορεί παραδείγματος χάριν να πρόκειται για ένα αντικείμενο ή μία κατάσταση. Ανεξάρτητα όμως από τη φύση τους τα ερεθίσματα αυτά ασκούν συγκεκριμένη δράση στον εγκέφαλο. Οπως μάλιστα επεσήμανε ο πορτογάλος επιστήμονας τα EMS δρουν σε εγκεφαλικά συστήματα τα οποία σμιλεύτηκαν από την εξέλιξη. Παραδείγματος χάριν, η αμυγδαλή φαίνεται πως είναι το σύστημα που «φιλοξενεί» τον φόβο ή τον θυμό.


Tommy Körberg & Sissel Kyrkjebø - Julen är här Christmas Is Here



Συλλογικές και ατομικές εμπειρίες

Οσο για τα ίδια τα EMS, αυτά μπορούν να είναι εξελικτικά διατηρημένα ή να έχουν προκύψει από τις εμπειρίες του καθενός από εμάς. Με άλλα λόγια το ερέθισμα που θα πυροδοτήσει ένα αίσθημα μπορεί να είναι κάτι στο οποίο εξελικτικά το ανθρώπινο είδος έμαθε να αντιδρά (παραδείγματος χάριν, ένα άγριο ζώο που πλησιάζει μπορεί να πυροδοτήσει το αίσθημα του φόβου), ή κάτι στο οποίο κάποιος από εμάς έμαθε να αντιδρά, αλλά που δεν προκαλεί την ίδια αντίδραση στους υπολοίπους.

Ο Νταμάσιο κατέληξε στα παραπάνω συμπεράσματα έπειτα από πολύχρονη κλινική και ερευνητική εργασία. Πολύτιμο στοιχείο για τις μελέτες του υπήρξαν οι σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης του εγκεφάλου οι οποίες επιτρέπουν την παρατήρηση του οργάνου και τις αντιδράσεις του σε ερεθίσματα. Φυσικά, εκτός από την παρατήρηση αυτή καθεαυτή, ο Νταμάσιο όπως και οι άλλοι νευροεπιστήμονες βασίζονται στα στοιχεία που τους παρέχουν οι ίδιοι οι ασθενείς σχετικά με το τι αισθάνονται την ώρα της παρατήρησης. Αυτό όμως που πιθανόν να διαφοροποιεί τον Νταμάσιο από τους συναδέλφους του είναι ότι εστίασε εξίσου στο υπόλοιπο σώμα κατά τη διάρκεια των πειραματισμών του και δεν περιορίστηκε στα του εγκεφάλου. «Τα προγράμματα των αισθημάτων εκτελούνται στο σώμα αυτό καθαυτό. Η πυροδότηση ενός αισθήματος επιφέρει αλλαγές στην ομοιόσταση του οργανισμού, στα σπλάχνα, στους σκελετικούς μυς και φυσικά στο κεντρικό νευρικό σύστημα» σημείωσε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ο πορτογάλος ερευνητής και προσέθεσε πως «τα προγράμματα ρυθμίζονται από τη μάθηση και διαφοροποιούνται από τη συγκυρία. Οτιδήποτε, όμως, συμβαίνει στο σώμα μεταφέρεται σε μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου η οποία αποτελεί την πλατφόρμα για την κατάσταση των αισθημάτων μας». Η περιοχή στην οποία αναφέρθηκε ο Νταμάσιο ονομάζεται insular cortex (νησαίος φλοιός) και όπως τόνισε επεξηγώντας «μπορεί ένα μουσικό κομμάτι να μας αρέσει πολύ ή να το απεχθανόμαστε. Και στις δύο περιπτώσεις όμως απαιτείται η συμμετοχή του νησαίου φλοιού για τη δημιουργία αυτών των αισθημάτων».




Carola - O Helga Natt (Oh Holy Night)


Αίσθημα και συναίσθημα

Τι συμβαίνει όμως με τα συναισθήματα και πώς είναι δυνατόν να διαχωριστούν από τα αισθήματα; Σύμφωνα με τον Νταμάσιο, τα αισθήματα και τα συναισθήματα αποτελούν φαινόμενα τα οποία δεν ταυτίζονται χρονικά αλλά έχουν χρονική συνέχεια, πρώτα εμφανίζονται τα αισθήματα και μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου αργότερα γεννιούνται τα συναισθήματα.

Τα χιλιοστά του δευτερολέπτου είναι μεγάλος χρόνος όταν αναφέρεται κανείς σε εγκεφαλικές λειτουργίες. Αν όμως αυτή η διαφορά φάσης δεν είναι ικανή να μας πείσει για τη διαφορετικότητα αισθημάτων και συναισθημάτων, ο Νταμάσιο προτείνει ένα παράδειγμα από την εξέλιξη. Πρωτόγονοι οργανισμοί οι οποίοι σαφώς δεν διαθέτουν συναισθήματα διαθέτουν αντιδράσεις που καταδεικνύουν ύπαρξη αισθημάτων. Χαρακτηριστικά τέτοια παραδείγματα είναι η αντίδραση παγώματος των ζώων όταν αισθάνονται ότι απειλούνται ή η ταχυκαρδία. Για τον πορτογάλο ερευνητή ακόμη και η ίδια η ετυμολογία της λέξης emotion είναι αποκαλυπτική: όπως υπέδειξε στη διάρκεια της ομιλίας του εμπεριέχει τη λέξη motion (που σημαίνει κίνηση, δράση) και σημείωσε πως τα κέντρα που σχετίζονται με την κίνηση και τη δράση δημιουργήθηκαν νωρίς στη διάρκεια της εξέλιξης. Προσέθεσε δε ότι αυτά είναι λιγότερο σημαντικά για το χτίσιμο της μνήμης και τη δημιουργία του εαυτού μας.

Ο τεχνικός ορισμός των συναισθημάτων κατά Νταμάσιο λέει πως «τα συναισθήματα αποτελούν σύνθετες αντιλήψεις μιας συγκεκριμένης κατάστασης του σώματος (πραγματικής ή φανταστικής), μιας κατάστασης διαφοροποιημένων γνωστικών πηγών και της ανάπτυξης συγκεκριμένων σεναρίων. Οι αντιλήψεις αυτές είναι παροδικά συνδεδεμένες με το αντικείμενο που τις προκάλεσε». Δεν είναι εύκολο για μας τους μη ειδήμονες να διαβάσουμε πίσω από αυτές τις γραμμές. Ωστόσο, μπορούμε ίσως να αντιληφθούμε την ποιοτική διαφορά αισθημάτων και συναισθημάτων: «Τα συναισθήματα είναι σκέψεις που εμπεριέχουν μνήμη» είπε ο πορτογάλος ερευνητής και τα αποκάλεσε «Effective thoughts» (σκέψεις που επιφέρουν αποτελέσματα, τόσο στον εγκέφαλο όσο και στο σώμα).

Επιμένοντας δε στη σωματική διάσταση του εγκεφάλου δεν παρέλειψε να κλείσει την τηλεφωνική συνομιλία που είχαμε την επομένη της ομιλίας του (προφανώς για να βεβαιωθούμε ότι σωστά σας μεταφέρουμε τις σκέψεις του...) με την παραίνεση: «Mind your own body»! Σε ελεύθερη μετάφραση: Ακουσε το σώμα σου!
της Ιωάννας Σουφλέρη
πηγή: Το ΒΗΜΑ, 26/10/2008



Nu tändas tusen juleljus; Sophia Wallgren


17 σχόλια:

mareld είπε...

Τζιβαέρια μου!

Καλά Χριστούγεννα!
Χαρούμενο 2009!


Μέσα μου λάμπουν ξάστεροι οὐρανοί,
καὶ τὸ κορμί μου, φάτνη ταπεινή,
βλέπω κι ἀλλάζει, γίνεται ναός.
Ὤ! μέσα μου γεννιέται ἕνας Θεός.

Εἴδωλα, δαίμονες, ξωθιές, φαντάσματα, στοιχειά,
τῆς νύχτας μέσα μου ὁ λαὸς κυλιέται καὶ κουνιέται,
καὶ μέσα στὴ χιλιόδιπλη καρδιά μου μιὰ σπηλιά,
κι ἕνας Χριστὸς γεννιέται.
(«Χριστούγεννα», 1928)
Παλαμάς

Τὴν ἅγια νύχτα τὴ χριστουγεννιάτικη,
ποιὸς δὲν τὸ ξέρει;
Τῶν μάγων κάθε χρόνο τὰ μεσάνυχτα λάμπει τ᾿ ἀστέρι.

Κι ὅποιος τὸ βρεῖ μέσ᾿ στ᾿ ἄλλα ἀστέρια ἀνάμεσα
καὶ δὲν τὸ χάσει
σὲ μία ἄλλη Βηθλεὲμ ἀκολουθώντας το μπορεῖ νὰ φτάσει.
Γεωργίου Δροσίνη («Νύχτα χριστουγεννιάτικη», 1935):


Κι ὅσο κι ἂν ματώνεις, ὦ ψυχή,
στὸ γύρισμα ἅγιων ἡμερῶν
μόνο αὐτὸ σοῦ μένει
στὶς θύελλες μέσα τῆς ζωῆς καὶ στὰ παιχνίδια τῶν καιρῶν
σκληρὰ παραδομένη.
ὁ Μιλτιάδης Μαλακάσης μὲ τὰ ποιήματα «Χριστός»(1894) καὶ «Χριστουγεννιάτικος» (1934)

Σημαία ἀκόμη τὰ δόκανα στημένα στοὺς δρόμους
τὰ μαγικὰ σύρματα τὰ σταυρωτὰ καὶ τὰ σπίρτα καμένα
καὶ πέφτει ἡ ὀβίδα στὴ φάτνη τοῦ μικροῦ Χριστοῦ
τὸ αἷμα τὸ αἷμα τὸ αἷμα.
(«Χριστούγεννα 1948»)
Μίλτος Σαχτούρης


Ἕνα ἄλλο βράδυ τὸν ἄκουσα νὰ κλαίει δίπλα. Χτύπησα τὴν πόρτα καὶ μπῆκα. Μοῦ ῾δειξε πάνω στὸ κομοδίνο ἕνα μικρὸ ξύλινο σταυρό. «Εἶδες - μου λέει - γεννήθηκε ἡ εὐσπλαγχνία». Ἔσκυψα τότε τὸ κεφάλι κι ἔκλαψα κι ἐγώ.

Γιατί θὰ περνοῦσαν αἰῶνες καὶ αἰῶνες καὶ δὲ θά ῾χαμε νὰ ποῦμε τίποτα ὡραιότερο ἀπ᾿ αὐτό.
Τάσος Λειβαδίτης


Οἱ ποιητές μας διασώζουν τὴν ἀλήθεια τοῦ προσώπου μας. Στὴν ἐποχὴ τῆς εἰκονικῆς πραγματικότητάς μας καθαρίζουν τὴν ὅραση ἀπὸ τὶς τρέχουσες ἐπιχωματώσεις καὶ μᾶς κάνουν αἰσθητὸ τὸ αἴτημα γιὰ πραγματικότητα βίου ἑορταστικὴ καὶ πένθιμη συνάμα. Ἀφοῦ, κατὰ τὸ λόγιον ἐκεῖνο, «βίος ἀνεόρταστος, μακρὰ ὁδὸς ἀπανδόκευτος». Ἢ γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν Ἐλύτη:

Πολλὰ δὲ θέλει ὁ ἄνθρωπος
νά ῾ν᾿ ἥμερος νά ῾ναι ἄκακος
λίγο φαΐ, λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ἀνάσταση.


..μέσα μου ὁ λαὸς μου..
και όλοι οι λαοί του κόσμου..

"Τον πρώτο που τους φάνηκε ύποπτος για την κλοπή ενός αυτοκινήτου, τον έσπασαν στο ξύλο. Κάποιος άλλος υποδείχθηκε ως πορτοφολάς και εκτελέστηκε. Ενας τρίτος φορούσε... λάθος χρώμα παπούτσια και βρέθηκε πίσω από τα κάγκελα. Ποιος έχει δώσει το δικαίωμα στους αστυνομικούς να ξυλοφορτώνουν, να απειλούν και να σκοτώνουν τους πολίτες; Για την Ιστορία, ο πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης τούς είχε πει κάποτε: «Το κράτος είστε εσείς». Και αυτοί, από τότε, το έδεσαν κόμπο".

"Αχ μωρέ φίλε είναι απλή η ζωή!
Τόσο απλή, που το μόνο που χρειάζεται είναι έρωτας και αγώνας!
Έρωτας για να ζήσουμε κι αγώνας για να περιφρουρήσουμε τον έρωτα από τους ανέραστους σταυρωτήδες μας!
Τόσο απλά!


ΒΑΛΕ ΤΕΛΟΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΜΟΡΦΗ ΒΙΑΣ -
Put an end to any kind of violence

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Καλά χριστούγεννα, φιλενάδα!
Να μηνύσεις στον Νταμάσιο πως είμαι έμπλεως σκέψεων και μνήμης! :-)

κυκλάμινο βουνού είπε...

Βρε, μαρελντάκι μου, μου το φορτώνεις πολύ και δύσκολα μπαίνω στις σελίδες σου!
....το!
Κι έχεις τόσο ωραία πράγματα!
Μου κολλάει, δεν ανταποκρίνεται και μου λέει ότι έχω ελάχιστη μνήμη!
Με πετάει έξω. Να το ξέρεις. Κι απόψε είδα κι έπαθα να μπω.
Για να φτάσω εδώ μαρτύρησα, χωρίς να δω στην ουσία, τίποτα! Ή έτρεχε, ή κόλλαγε!
Πρόλαβα όμως και σου έκλεψα μια φωτογραφία! Όσες πρόλαβα να δω ήταν υπέροχες!
Χρόνια Πολλά, μαρλεντάκι μου και Καλά χριστούγεννα και σε σένα θα πω και Ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος, γιατί δεν ξέρω αν θα καταφέρω να σε ξαναπετύχω!
Φιλάκια πολλά πολλά!
Υγεία, Αγάπη, Ειρήνη!

Αστοριανή είπε...

...Κι ας ξενυχτώ, τα βλέπω και τα διαβάζω όλα!
Να είσαι καλά, Φίλη μας αγαπημένη.
Χρόνια Πολλά και πάλι.
Υιώτα
ΝΥ

Αστοριανή είπε...

...Κι ας ξενυχτώ, τα βλέπω και τα διαβάζω όλα!
Να είσαι καλά, Φίλη μας αγαπημένη.
Χρόνια Πολλά και πάλι.
Υιώτα
ΝΥ

ΟΥΠΣ! ΚΟΛΛΗΣΕ!

Roadartist είπε...

Χρόνια πολλά καλή μας 'δασκάλα'.. :) Καλά Χριστούγεννα να περάσεις όσο πιο όμορφα μπορείς αυτές τις μέρες στο 'μαγικό' σου δάσος..
Καλά και χρόνια πολλά σε σένα και στους αγαπημένους σου.. τα καλύτερα να είναι μπροστά σου από εδώ και πέρα..Δημιουργικά, όμορφα, γεμάτα Υγεία και Αγάπη..
ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΛΗ ΜΟΥ ΦΙΛΗ... ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΣΕ ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ.. ΟΛΟΙ..

Merry Christmas................. στο τζιβαέρι και στην ιδιοκτήτρια του.. :))))

Φιλάκια πολλά,
γεμάτα αγάπη!!!

mareld είπε...

Αγαπημένα μου τζιβαέρια!

Τα Χριστούγεννα πέρασαν και αφού πήρα τόσες ευχές ε..καλά ήταν..

Τώρα πλησιάζουμε το νέο έτος..εύχομαι να έχετε ήδη χαρεί..ξεκουραστεί.. να το γιορτάσετε με τους αγαπημένους σας
και να νιώθετε ότι κάτι ευχάριστο, κάτι καινούριο σας περιμένει.

Χαρούμενο 2009!
Γεμάτο πρωτόγνωρα
ευχάριστες εκπλήξεις!

Φιλιά πολλά!

mareld είπε...

Αίσθημα: η αντίδραση που προέρχεται από ένα εσωτερικό ή ένα εξωτερικό ερέθισμα (το να νιώθεις κρύο, ζέστη, πόνο, δίψα...)
π.χ.: Το αίσθημα της δίψας είναι ανυπόφορο.

Συναίσθημα: αυτό που νιώθουμε, μια εσωτερική κατάσταση, ένα βίωμα προσωπικό, το οποίο μπορεί να είναι ευχάριστο ή δυσάρεστο (αγάπη, μίσος, ζήλια, λύπη, χαρά, θυμός...)
π.χ.: Η ζήλια είναι πολύ δυνατό συναίσθημα.
από το βιβλίο της κυρίας Ίνας Αναγνωστοπούλου, "Το λέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά;"


Αίσθημα

Όταν λέμε αίσθημα, εννοούμε την πιο απλή επεξεργασία με την οποία αποκτώνται οι διάφορες εντυπώσεις Όταν ένας οποιοσδήποτε εξωτερικός ερεθισμός ερεθίσει ένα αισθητήριο όργανο, κατ' επέκταση ερεθίζει και τα αισθητήρια νεύρα των οργάνων αυτών που μεταφέρουν τον ερεθισμό αυτό στο αντίστοιχο τμήμα του εγκέφαλου. Τη στιγμή κατά την οποία ο εξωτερικός ερεθισμός φτάνει στον εγκέφαλο δημιουργείται το αίσθημα. Μπορούμε τότε να λέμε ότι βλέπουμε (αίσθημα όρασης), ακούμε (αίσθημα ακοής), μυρίζουμε (αίσθημα όσφρησης) γευόμαστε (αίσθημα γεύσης) κλπ.

Το αίσθημα είναι φαινόμενο ψυχικό, αντίστοιχο των μεταβολών που προκαλεί στο φλοιό του εγκέφαλου ο ερεθισμός. Η ταχύτητα, με την οποία ο ερεθισμός φτάνει στον εγκέφαλο, είναι τόση, ώστε μας φαίνεται σχεδόν ταυτόχρονη η εκδήλωση του αισθήματος με τον ερεθισμό.

Ιδιότητες των αισθημάτων είναι :

* η ποιότητα (διαφορά ενός αισθήματος από ένα άλλο)

* η ένταση (διαφορά μεταξύ της ισχύος των αισθημάτων) και

* η προβολή (η εντόπιση των αισθημάτων στον ξένο χώρο).

Όλα τα αισθήματα συνδέονται μεταξύ τους με την ονομαζόμενη διαμορφωτική λειτουργία. Οι διαβαθμίσεις μεταξύ των αισθημάτων είναι :

* ποσοτικές (αναισθησία - υπερευαισθησία) ή

* ποιοτικές (διαταραχές αντίληψης).

Αντίληψη είναι η αμέσως μετά το δημιουργούμενο με τον ερεθισμό αίσθημα εκδηλούμενη πράξη. Η χρονική διαφορά τους είναι τόσο μικρή, ώστε πολλές φορές συγχέουμε το αίσθημα με την αντίληψη. Αλλά αντίληψη ενός πράγματος έχουμε μόνο, όταν έχουμε σαφή εικόνα αυτού, όταν το έχουμε δηλ. κατανοήσει.

Έχουμε διάφορα είδη αισθημάτων, ανάλογα με το όργανο του σώματος που ερεθίζεται. Έτσι διακρίνουμε:

* Οπτικά αισθήματα, όταν τα όργανα που ερεθίζονται είναι τα μάτια

* Ακουστικά αισθήματα, όταν ερεθίζονται τα αυτιά μας

* Αισθήματα όσφρησης όταν ερεθίζεται ο βλεννογόνος της μύτης

* Γευστικά αισθήματα με βασικά όργανα τις θηλές της γλώσσας και τον ουρανίσκο

* Αισθήματα της αφής ή δερμικά με όργανα το δέρμα μας

* Τα αισθήματα της θέσης και κίνησης των διάφορων μελών του σώματός μας, τα ονομαζόμενα κινητικά αισθήματα

* Το στατικό αίσθημα ή το ονομαζόμενο αίσθημα ισορροπίας με όργανα το λαβύρινθο των αυτιών και τα οστάριά του

* Τα ζωικά αισθήματα, αυτά που γεννιούνται από τα εσωτερικά μας όργανα (πείνα, δίψα, κορεσμός, κούραση). Τα ζωικά αισθήματα λέγονται και οργανικά.

Όλα τα αισθήματα του οργανισμού αποτελούν μαζί το κοινό αίσθημα, την ονομαζόμενη κοιναισθητικότητα.

Με την έννοια αίσθημα ο λαός μας εκφράζει και τη σημασία της έννοιας συναίσθημα. Υπάρχει, όμως, διαφορά ανάμεσά τους και καλό θα είναι να μη συγχέονται μεταξύ τους.

Συναίσθημα είναι το αίσθημα της χαράς, της λύπης ή του φόβου.

Από την Live-Pedia.gr

mareld είπε...

"Είναι μόνο η καρδιά
που μπορεί να δει τα
αληθή, η ουσία δεν είναι
ορατή στο γυμνό μάτι"
Antoine de Saint-Exupery

Αίσθημα / συναίσθημα
Οι λέξεις, που συχνά συγχέονται, έχουν διαφορετική σημασία. Το αίσθημα (αρχ. αίσθημα = η αντίληψη ή κατανόηση κάποιου πράγματος) εδράζεται ή ορμάται από τις αισθήσεις. Αισθήματα, λοιπόν, είναι οι εντυπώσεις που δημιουργούνται από τον ερεθισμό των αισθητηρίων οργάνων και, κατ’ επέκταση, οι ψυχικές καταστάσεις που δημιουργούνται από εξωτερικό ερέθισμα. Συναίσθημα είναι, κυρίως, η ψυχική διέγερση, η ψυχική κατάσταση που συνοδεύεται από ανάλογη διάθεση (π.χ. συναίσθημα χαράς, λύπης, οργής, μίσους, τρόμου κ.τ.ο., το συναίσθημα της ευτυχίας, της ευχαρίστησης, της δυσαρέσκειας, της ικανοποίησης, της απογοήτευσης κ.τ.ο.). Ωστόσο, η λέξη αίσθημα χρησιμοποιείται συχνά καταχρηστικά αντί της λέξης συναίσθημα, για να δηλώσει την ψυχολογική στάση μας απέναντι σε κάποιον ή κάτι (π.χ. τον υποδέχτηκε με ανάμικτα αισθήματα).

mareld είπε...

Στο τέλος του 20ου αιώνα παρατηρήθηκε μια απαράμιλλη έξαρση μελετών για τα συναισθήματα, το έως τότε ανεξερεύνητο πεδίο, επειδή ο ρόλος των συναισθημάτων στο νοητικό επίπεδο είχε υποτιμηθεί από την αναγωγική προσέγγιση της επιστήμης. Υπήρχε μια εποχή που το IQ θεωρούνταν ως ο βασικός συντελεστής επιτυχίας στη ζωή, αλλά κατά την τελευταία δεκαετία ο ψυχολόγος Daniel Goleman υποστήριζε ότι η συναισθηματική νοημοσύνη, ή EI, είναι πιο σημαντική. Προσπαθεί να εξηγήσει γιατί τόσοι άνθρωποι με υψηλό IQ καταλήγουν να εργάζονται για ανθρώπους με μέτριο IQ και σχολιάζει ότι η απήχηση του βιβλίου του "Συναισθηματική Νοημοσύνη" μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι "επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι άνθρωποι μπορούν να είναι έξυπνοι με κατά κάποιον τρόπο ανεξάρτητο από βαθμολογία IQ". Αυτή η δημοφιλής άποψη δεν αποτελεί απλώς μια περίπτωση μέσω της οποίας οι άνθρωποι που έχουν πάρει χαμηλή βαθμολογία στα τεστ μέτρησης IQ προσπαθούν να νιώσουν καλύτερα. Γίνεται αυξανόμενα εμφανές ότι τα τεστ δεν βαθμολογούν τις ικανότητες που μετρούν περισσότερο στη ζωή, αλλά εκτιμούν την ικανότητα να κάνεις το συγκεκριμένο τεστ. Οι κοινωνίες ορίζουν την ευφυΐα υπό το συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο: Για παράδειγμα, οι πρωτόγονες κοινωνίες εξαρτιόνταν από πρακτικά προσόντα και από την εφαρμογή αυτών, ενώ οι τεχνολογικές κοινωνίες απαιτούν ικανότητες αφηρημένης σκέψης μεταδιδόμενες μέσω της επίσημης εκπαίδευσης. Συνεπώς αυτό που ορίζεται ως ευφυΐα σε μια τεχνολογική κοινωνία αντικατοπτρίζει παράγοντες που εγγυώνται την επιτυχία στο σχολείο.

Διάσημοι επιστήμονες έχουν πει ότι οι ανακαλύψεις τους αποτελούν ,απλά, αποκαλύψεις των μυστικιστών του παρελθόντος. Ακόμα και ο αλαζονικά σκεπτόμενος Φρόυντ έγραψε, "όπου κι αν πάω , βρίσκω έναν ποιητή που έχει πάει εκεί πριν από εμένα". Οι ποιητές και οι μυστικιστές γνώριζαν από πάντα ότι η αληθινή ευφυΐα είναι μια ευλογία του μυαλού και της καρδιάς, της σκέψης και του αισθήματος. Και τώρα η ψυχολογία προχωρά προς έναν ορισμό του τι μπορεί να είναι η EI (Emotional Intelligence).

Ο Goleman ορίζει την ΕΙ με τέτοιο τρόπο ώστε να συμπεριλαμβάνει αυτογνωσία, έλεγχο του παρορμητισμού, ζήλο και κινητοποίηση, εμπάθεια και κοινωνικές ικανότητες. Αυτά είναι τα προσόντα τα οποία ταυτοποιεί ως προϋποθέσεις για επιτυχία στην καριέρα και τις σχέσεις. Όμως ο όρος EI διατυπώθηκε επίσημα, για πρώτη φορά, το 1990 από τους ψυχολόγους Mayer και Salovey ως :

1) Να γνωρίζεις πώς νιώθεις, πώς νιώθουν οι άλλοι και τι πρέπει να κάνεις για αυτό.
2) Να γνωρίζεις τι σε κάνει να αισθάνεσαι καλά, τι σε κάνει να αισθάνεσαι άσχημα και πώς να πας από το "καλά" στο "άσχημα".
3) Η συναισθηματική αυτογνωσία, η ευαισθησία και οι διαχειριστικές ικανότητες που μας βοηθούν να μεγιστοποιήσουμε την μακροπρόθεσμη ευτυχία και επιβίωσή μας.

Πιο πρόσφατα ανανέωσαν τον ορισμό τους: "Η συναισθηματική νοημοσύνη περικλείει την ικανότητα να αντιλαμβάνεσαι με ακρίβεια, να εκτιμάς και να εκφράζεις το συναίσθημα, την ικανότητα να αναδύεις και να γεννάς συναισθήματα όταν αυτά βοηθούν τη σκέψη, την ικανότητα να καταλαβαίνεις το συναίσθημα και την συναισθηματική γνώση, και την ικανότητα να ελέγχεις τα συναισθήματα ώστε να προωθείς τη συναισθηματική και διανοητική ανάπτυξη".
Graham Brown

mareld είπε...

Ο Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια

Το να είσαι οργισμένος είναι εύκολο. Το να εξοργιστείς όμως με το σωστό άτομο, για το σωστό λόγο, στο σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για το σωστό σκοπό και με το σωστό τρόπο, αυτό είναι δύσκολο...

Σήμερα ήρθε ο Ήλιος ..η θερμοκρασία έπεσε στους -7

Φιλιά γλυκά!

μαριάννα είπε...

Τί πανέμορφες εικόνες! Πόσο χορταστικό ποστ!
Χρόνια πολλά μπουγαρινάκι μου! Υγεία, χαρά, δημιουργία, ανθρωπιά, φιλία, έρωτα και όνειρα μαγικά να σου χαρίσει η νέα χρονιά!

Μια σφιχτή αγκαλιά! Και πολλά φιλιά!

Άστρια είπε...

Ξεχωριστή μου mareld,

Στο σπιτικό που ήρθαμε πέτρα να μη ραγίσει και η κυρά του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει, πριγκίπησα με τους μικρούς της πρίγκηπες!!!

πολλά φιλιά, με αγάπη.

http://www.youtube.com/watch?v=2bfdY42VKAk

mareld είπε...

Αγαπημένα μου τζιβαέρια!

Κάθομαι στο γραφείο μου και κοιτάζω το δάσος μου..χιονίζει..μελετάω γνώμες ευαίσθητων ανθρώπων για τη φριχτή κατάσταση στη Γάζα..


Το μολυβένιο μάθημα της "δυσαναλογίας"

Γράφει ο Κώστας Ράπτης - 30/12/2008

Είναι εξόχως συμβολικό το γεγονός ότι στην συγκέντρωση διαμαρτυρίας που πραγματοποιήθηκε έξω από την ισραηλινή πρεσβεία για τα όσα εγκληματικά διαδραματίζονται στη Γάζα, η Ελληνική Αστυνομία κάθε άλλο παρά φειδωλή υπήρξε στη χρήση χημικών.

Συμβολικό, διότι η ρίψη χημικών σε απόσταση -κυριολεκτικά- αναπνοής από το μαιευτήριο "Λητώ", το Γηροκομείο Αθηνών και πέντε-έξι ιδιωτικές κλινικές, αποτελεί, τηρουμένων των αναλογιών, μιαν ορισμένη "απόδοση τιμής" προς το ισραηλινό κατασταλτικό ήθος και τις χαλαρές προβλέψεις του περί "παράπλευρων απωλειών".

Διπλά συμβολικό, δε, αν συνυπολογισθεί ότι τα εν λόγω χημικά ανήκουν πιθανότατα στις νέες παρτίδες που εισήχθησαν από το Ισραήλ μετά την εξάντληση των εγχωρίων αποθεμάτων τούτο τον σκληρό Δεκέμβριο.

Αυτός, άλλωστε, είναι ο κύριος ρόλος του Ισραήλ στον διεθνή καταμερισμό εργασίας: η εξαγωγή καταστολής ανά την υφήλιο, είτε με τη μορφή οπλισμού και τεχνολογιών παρακολούθησης, είτε με τη μορφή "συμβούλων ασφαλείας" (σαν αυτούς π.χ. που καθοδηγούσαν την βρετανική αστυνομία όταν αυτή εν ψυχρώ εκτελούσε τον Ζαν Σαρλ ντε Μενέζες), κυρίως δε με τη μορφή ενός ορισμένου "αντιτρομοκρατικού" λόγου που συνιστά ευθεία απειλή για το όποιο Διαφωτιστικό μας κεκτημένο.

Διότι το έγκλημα δεν διαδραματίζεται μόνο εκεί όπου ρέει το αίμα, ούτε αφορά αποκλειστικά τα "σκουρόχρωμα" θύματά του. Το έγκλημα γίνεται πρωτίστως εφικτό χάρη στον μιθριδατισμό των δικών μας κοινωνιών, που φλυαρούν περί "ανθρωπιστικών επεμβάσεων", ενώ σε όσα, δεκαετίες τώρα, συντελούνται στις πύλες της Ευρώπης κλείνουν φρονίμως τα μάτια, καταφεύγοντας σε κλισέ για τον "κύκλο της βίας" - αν δεν συμπράττουν ενεργά, όπως ο αγγλοσαξονικός "άξονας του κακού" και οι αραβικές δικτατορίες.

Διότι εποικισμός δεν διεξάγεται μόνο στην Δυτική Όχθη του Ιορδάνη, αλλά και στην ίδια τη γλώσσα με την οποία μιλάμε, όταν επιτρέπουμε στην ωμότερη ακροδεξιά να φορά την προβιά της φιλελεύθερης "πολιτικής ορθότητας" και στον χονδροειδέστερο ρατσισμό να εκμεταλλεύεται τις αντιρατσιστικές μας ευαισθησίες απέναντι στον αντισημιτισμό.

Με μας είναι αλλιώς
Διότι κρισιμότερο ερώτημα των ημερών αποτελεί το αν είναι δυνατό να αποφαινόμαστε (και) για το Μεσανατολικό με βάση κριτήρια γενικής εφαρμογής ή θα προσχωρήσουμε στο θεμελιώδες επιχείρημα της ισραηλινής ηγεσίας και των απολογητών της που συνοψίζεται εντέλει στο απλούστατο: "με μας είναι αλλιώς".

Διατύπωσαν δειλά οι Ευρωπαίοι ηγέτες (εν μέσω αγωνιωδών προσπαθειών φραστικής εξισορρόπησης) την ένσταση ότι η αντίδραση του εβραϊκού κράτους στις ρουκέτες της Χαμάς υπήρξε "δυσανάλογη". Το αν η δική τους αντίδραση διατηρεί την παραμικρή αίσθηση αναλογίας προς το ερέθισμα ενός μακελειού με εκατοντάδες νεκρούς, καλύτερα να μείνει εκτός συζήτησης. Πρόκειται δα για τους ίδιους "27" που στις αρχές του μηνός αποφάσισαν, αγνοώντας το Ευρωκοινοβούλιο, την αναβάθμιση των σχέσεών τους με το Ισραήλ, την ώρα που ο αποκλεισμός της Γάζας (έγκλημα πολέμου, κατά τη Σύμβαση της Γενεύης) έφερνε ήδη το ενάμιση εκατομμύριο των κατοίκων της στα όρια της λιμοκτονίας.

Εξάλλου, αν κάτι επιδίωκε η επιχείρηση "Συμπαγές Μολύβι" ήταν, όπως ανοιχτά διακηρύσσουν ισραηλινοί σχολιαστές και στρατηγοί, ακριβώς το να εμπεδωθεί παγκοσμίως ότι η δυσαναλογία και η απουσία ορίων θα αποτελεί τον κανόνα του παιχνιδιού στη Μέση Ανατολή.

Ας μην ψάχνουμε περίπλοκες στοχεύσεις πίσω από το μακέλεμα της Γάζας: αν κάτι το κάνει ανατριχιαστικότερο είναι ότι δεν εγγράφεται σε κανέναν πολιτικό ορίζοντα για την περιοχή και δεν υπακούει στους υπολογισμούς ούτε καν ενός αιμοσταγούς "ρεαλισμού".

Βοηθά, είναι η αλήθεια, η σφαγή στο να δοθεί εγκαίρως ένα μήνυμα στον Μπάρακ Ομπάμα και τους συμβούλους του, βοηθά στο να αναστηλωθεί σχετικά άκοπα το γόητρο του ισραηλινού στρατού μετά το φιάσκο του Λιβάνου το 2006 και κυρίως βοηθά στο να ενισχυθούν προεκλογικά οι καταρρακωμένοι Εργατικοί του Εχούντ Μπαράκ και το κόμμα Καντίμα της Τζίπι Λίβνι, απέναντι στο Λικούντ του Βενιαμίν Νετανιάχου και την καλπάζουσα θρησκευτική ακροδεξιά – όμως τι εξασφαλίζει για το μέλλον; Αποκλειστικά και μόνο την επανάληψη της αιματοχυσίας σε μεγαλύτερη κλίμακα, αφού το Ισραήλ έχει κόψει κάθε άλλη γέφυρα πίσω του.

Την επόμενη φορά που κάποια έκθεση, όπως συνηθίζεται την επαύριο των μεγάλων ισραηλινών επιθέσεων, θα διυλίζει τον κώνωπα "ανόσιων" γελοιογραφιών, διεκτραγωδώντας την έξαρση στην Ευρώπη του "νέου" (και αγνώριστου με βάση όσα ξέραμε) αντισημιτισμού, ας τολμήσουμε να θέσουμε μερικά κρίσιμα ερωτήματα.

-Έχει η Μέση Ανατολή ειρήνη ή πόλεμο; Αν έχει πόλεμο, ποιον αποβλέπει να παραπλανήσει η ρητορική της "ασφάλειας"και της "τρομοκρατίας"; Αν έχει ειρήνη, πότε ακριβώς επιτεύχθηκε η οριστική ρύθμιση του Μεσανατολικού ή πότε εγκαινιάσθηκαν συνομιλίες με σαφή ορίζοντα και χωρίς πονηρά προαπαιτούμενα;

-Πόση διάρκεια έχει η Ιστορία; Πλάσθηκε ο κόσμος δεκαπέντε μέρες πριν με την καταγγελία της εκεχειρίας από πλευράς Χαμάς; Ή στις 4 Νοεμβρίου όταν ανήμερα των αμερικανικών εκλογών ο ισραηλινός στρατός εξαπέλυε την επιχείρησή του που απέβλεπε ακριβώς στην κατάρρευση της εκεχειρίας; Ή μήπως πριν από έξι μήνες, όταν, προτού καν συναφθεί η εκεχειρία, ξεκινούσε ο σχεδιασμός της επιχείρησης "Συμπαγές Μολύβι"; Υπήρξε ποτέ ο φονικός αποκλεισμός της Γάζας, η πρώτη και δεύτερη Ιντιφάντα, η Κατοχή, ο Πόλεμος των Έξι Ημερών;

-Σε ποια "ανθρωπότητα δεύτερης κατηγορίας", ανήκουν οι κάτοικοι των Παλαιστινιακών Εδαφών; Ποια εικονοπλασία απανθρωποποίησης στρώνει το έδαφος για να προσπεραστεί χωρίς πολλές συνειδησιακές αναταράξεις ο μαζικός φόνος ("αθέλητος" πάντοτε και "παράπλευρος" - σαν τα πραγματικά πυρά εναντίον των άοπλων διαδηλωτών στο Τείχος της Δυτικής Όχθης…);

Ερωτήματα που αξίζει να μας απασχολήσουν αν δεν θέλουμε να είμαστε συνεργοί στη βία, φοβισμένοι παρατηρητές της ή (ποιος ξέρει;) τα επόμενα θύματά της.

mareld είπε...

Εύχομαι τα επόμενα Χριστούγεννα
να μην είναι τόσο ματωμένα!!!!

faraona είπε...

Kι εγω το ιδιο ευχομαι Μαρελντακι μου.
Να μου εισαι οσο καλυτερα γίνεται απο υγεια κι εσυ και η οικογενεια σου!

πολλα φιλια!

Αστοριανή είπε...

...Mareld mou,
Diavasa monoroufi to keimeno tou k. Kwsta Rapth!
Den ton gnwriza, oute anaferetai pou dhmosiefse afto kai alla,
-pistevw dika tou...
8a to h8ela na ma8w!

Yg. Vlepeis oti akoma den exw thn Dell...
"ypoferw" ma apopse eixa ligo xrono kai phga mia kalh... gyrovolia.
Den 8elw na kourasw kanenan, ma aftos einai o monos tropos na epikoinwnw mazi sas. ( apo thn 5 Ian. mexri,,,?...)
Se filw,
Yiwta, NY