Κάθε ομορφιά είναι αιωνιότητα. Ό,τι βλέπω, ό,τι ακούω, ό,τι αγγίζω, χώμα, αέρας, φως, είναι μέρος της αιωνιότητας. Αιωνιότητα δεν είναι ό,τι αντέχει στο χρόνο - γιατί τότε θα’χαν τα πρωτεία οι πολυκατοικίες και οι ουρανοξύστες - αλλά ό,τι σφραγίζει μια στιγμή ανεπανάληπτα.Λιλή Ζωγράφου

Παρασκευή, 5 Σεπτεμβρίου 2008

H αντίληψη της αισθητικής είναι φυσική ή επίκτητη;


Joaquin_Sorolla_Ninos_A_La_Orilla_Del_Mar

Joaquin_Sorolla_-_Las_tres_velas

Joaquin_Sorolla_Walk_on_the_Beach

Joaquin_Sorolla_Bastida_-_Valencian_Fisherwomen

Joaquin Sorolla

P_S_Kroyer

Felix_Mayer-Felice_Kinderportrait

Antonio_Sicurezza_-_La_sposa_formiana

Godward-A_Grecian_Lovely

Godward-A_Classical_Beauty

Godward-Classical_Beauty

Godward-Erato_at_Her_Lyre

SophieAndersonTheHeadOfANymph


H ομορφιά υπάρχει στα γονίδιά μας;

Τι είναι η ομορφιά που τόσο βαθιά επηρεάζει τη συμπεριφορά μας; H αντίληψη της αισθητικής γενικότερα είναι φυσική ή επίκτητη; Ελέγχεται από τα γονίδιά μας ή από την ανατροφή μας, τις εμπειρίες μας, τις συνήθειές μας; Μια γενική περιγραφή της οπτικής αισθητικής αντίληψης θα μπορούσε, λ.χ., να αφορά τις αισθητικές εκείνες αρχές που προκαλούν την ευκολία κίνησης των ματιών για την αναγνώριση και την κριτική επιλογή ενός ανταγωνιστικού προτύπου με αστραπιαίες εγκεφαλικές διεργασίες και με βάση την ευχαρίστηση από την τέχνη ή το αντίθετο φύλο. H αναλογική προέκταση μιας τέτοιας περιγραφής αφορά και την αισθητική της μουσικής, όπως και των επιστημών, ακόμη και των ιδεών.
H αναλυτική, λ.χ., ικανότητα ενός μέσου ανθρώπου να διακρίνει ένδεκα τόνους μεταξύ του άσπρου και του μαύρου χωρίς μεγάλη προσπάθεια υποδεικνύει ότι το ωραίο δεν είναι ένα στερεότυπο, αλλά σχετικό, που όμως υπακούει σε ορισμένες αρχές. Γι' αυτό οι πυθαγόρειοι έκαναν πολλά πειράματα δοκιμής - λάθους για την ανακάλυψη των μαθηματικών αναλογιών που διέπουν μια σειρά από νότες με ίσα διαστήματα. H αξιοποίηση σήμερα της επιστημονικής γνώσης με τη ζεύξη, λ.χ., Τέχνης και Γενετικής εμπνέουν πρόσθετες προσεγγίσεις της αισθητικής τάξης, όπως με την αισθητική αξιοποίησης της «εικόνας» του DNA ή της ανάπτυξης του κυττάρου στο μικροσκόπιο, αναμφίβολα και της μελέτης του προσώπου. Οπως και με τον επιχειρούμενο γενετικό επανασχεδιασμό της ζωής αλλά και της αναζήτησης εξεζητημένων αισθητικών νεωτερισμών με τη γενετική χρωμάτωση - «τατουάζ», π.χ., των ιστών (!) ανθρώπων ή με τη μεταφορά σε φυτά καπνού ενός γονιδίου της πυγολαμπίδας που τα κάνει να μοιάζουν φωταγωγημένα τη νύχτα!
H προσπάθεια κατανόησης της αισθητικής αντίληψης οδηγεί στη γενική άποψη ότι η αισθητική είναι και φυσική και επίκτητη. H πάπια, λ.χ., που μεγαλώνει με χήνες επιχειρεί επίκτητα να ζευγαρώσει με αυτές. Ωστόσο η φύση επιβάλλεται στη συνήθεια όταν το κάθε άτομο βρεθεί μέσα στην οικογένεια του είδους του, προτιμώντας ομοειδή άτομα χωρίς κανέναν δισταγμό. H ερμηνεία βέβαια του φαινομένου της αισθητικής του φύλου του ανθρώπου προσεγγίζεται διαφορετικά μέσα από μια προσπάθεια προσδιορισμού, λ.χ., του ιδανικού προσώπου, του τέλειου σώματος, του άριστου μοντέλου που προκαλεί τη μεγαλύτερη έλξη. Ωστόσο η κατάσταση δεν φαίνεται τόσο απλή, καθώς τα πιο όμορφα πρόσωπα, τα πιο εντυπωσιακά, παρεκκλίνουν του μέσου όρου του ελκυστικού ως προς ορισμένα ιδιαίτερα τονισμένα χαρακτηριστικά.
Μια επιχειρούμενη αποκωδικοποίηση της αισθητικής αντίληψης του προσώπου, λ.χ., οδηγεί σε ένα συμπέρασμα ότι η υπόμνηση κάποιων χαρακτηριστικών παίζει ιδιαίτερο ρόλο στην επιλογή του, η πρόκριση του οποίου ποικίλλει στον καθέναν. Και τούτο διότι ωραίο φαίνεται ό,τι μας μοιάζει οικείο, ίσως ό,τι έχει καταγραφεί στις νευρωνικές μας συνάψεις στην πρώιμη παιδική μας ηλικία - και αυτό φαίνεται να έχει σχέση με τα πρόσωπα που έχουν εντυπωθεί δυνατά στη ζωή μας - όπως, λ.χ., τα πρόσωπα των γονιών μας ή άλλα οικεία, με τη σύνθεση, τη συνδυαστική παρουσία μερικών χαρακτηριστικών τους σε ένα άλλο πρόσωπο να αντανακλά το όμορφο και ελκυστικό σε αυτό.
H άποψη αυτή υποστηρίζεται από μερικά σχετικά πειράματα που αναδεικνύουν μια «φροϋδική» σχέση. Ωστόσο το φαινόμενο δεν είναι μονοδιάστατο και οι λεγόμενοι «προσωπικοί ανιχνευτές ομορφιάς» - η όλη οπτική και εγκεφαλική διεργασία - φαίνεται να προσμετρούν σοβαρά και τη δαρβινική επιλογική παράμετρο. Ετσι όταν ο στόχος είναι η αναπαραγωγή, φαίνεται να «ανιχνεύονται» και να προκρίνονται άτομα με φαινοτυπικά χαρακτηριστικά που αντανακλούν σημάδια υγείας - και η στρατηγική ζευγαρώματος προσανατολίζεται περισσότερο προς την επιλογή ανδρών, όχι ιδιαίτερα αρρενωπών αλλά κυρίως πολλά υποσχόμενων ως γονιών για τη διαιώνιση των γονιδίων. H αισθητική αντίληψη ωστόσο περιπλέκεται και άλλο καθώς η επιλογή συντρόφου, λ.χ., φαίνεται να διακυμαίνεται ανάλογα και με τη φάση του έμμηνου κύκλου που βρίσκεται μια γυναίκα. H «οικεία υπόμνηση» όμως φαίνεται να παίζει πάντα τον ρόλο της και για τα δύο φύλα στη βάση της πρόκρισης και συγκράτησης επιτυχημένων ήδη συνδυασμών γονιδιακών παραλλαγών στον πληθυσμό, στο είδος. Στον ίδιο τόνο θα μπορούσε να εξηγηθεί και η λεγόμενη «ξενομανία», η προτίμηση συντρόφου με σπάνια χαρακτηριστικά - διότι με τον τρόπο αυτόν εμπλουτίζεται η γονιδιακή δεξαμενή με νέες γονιδιακές παραλλαγές, χρήσιμες για να μην καταρρεύσει ο πληθυσμός εξαιτίας της αρνητικής εν γένει ομομειξίας, της ενδογαμίας. Στο όλο αισθητικό σκηνικό μέρος συμβάλλει αναμφίβολα και η ανάπτυξη της ατομικής και κοινωνικής κουλτούρας - όπως και πολλά άλλα που έκαναν έναν πρίγκιπα των παλαιών καιρών να μη βρει σύζυγο, καθώς την ήθελε όχι μόνο «ωραιοτάτη αλλά και ηθικοτάτη και πλουσιοτάτη» - και τέτοιοι συνδυασμοί είναι σπάνιοι!
Κάτω λοιπόν από την επίκτητη αντίληψη της αισθητικής βρίσκεται η γενετική φλόγα που θερμαίνει το αισθητικά αποδεκτό πρότυπο. Και μπορεί να μην επιβάλλεται απόλυτα στην αισθητική η «δικτατορία» των γονιδίων, αλλά και η επίκτητη παράμετρος ουσιαστικοποιεί τη σχετικότητα της αισθητικής προκαλώντας ρευστότητα που τα MME, ο κινηματογράφος και οι σχεδιαστές της ομορφιάς εκμεταλλεύονται για να διαμορφώσουν τεχνητά αφύσικα κριτήρια αισθητικής, καλλιεργώντας με την προβολή τους την οικειότητα και την αποδοχή, επηρεάζοντας τελικά την επιλογή του συντρόφου μας, τη συμπεριφορά μας, τη ζωή μας. Γι' αυτό και εδώ η παιδαγωγική παράμετρος έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της φυσιολογικής αισθητικής αντίληψης απορρίπτοντας κάθε πλασματικό μοντέλο, κάθε επιβολή του τεχνητού ωραίου, για να μην προκαλείται άλλη μία σύγχυση στη φυσική επιλογή που μας έδειξε τον δρόμο ως εδώ που φτάσαμε.
ΣΤ. N. ΑΛΑΧΙΩΤΗΣ
Ο κ. Σταμάτης N. Αλαχιώτης είναι καθηγητής Γενετικής και πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών.
Το ΒΗΜΑ, 13/02/2005


Christian the Lion

19 σχόλια:

mareld είπε...

Όμορφοι και αγαπημένοι μου φίλοι!!!

Από το τζιβαέρι με ένα γλυκό φιλί,
Σας εύχομαι καλό φθινόπωρο!

Ερατώ είπε...

Πολύ τρυφερό το βιντεάκι με το λιοντάρι...
Καλό βράδυ Mareld!

mareld είπε...

Ερατώ!

Νυχτοπερπατάς και εσύ, ε;

Χθες με φώναξε ο γιος μου..
Μαμά έλα να δεις ένα βίντεο που θα σε συγκινήσει..
Σκέφτηκα να το δείτε και εσείς.

Φιλιά και καληνύχτα!

Roadartist είπε...

Καταπληκτικό το βιντεο να πεις στο γιο σου!!
(και το τραγουδι που το συνοδεύει)
Κρατώ τις τελευταίες φρασεις του... "love knows no limits and true friendships last a lifetime..get back in touch with someone today"
Σ' ευχαριστούμε!

Παναγιώτης Ράμμης είπε...

Δεν γνωρίζω τίποτα από DNA και τα λοιπά αλλά σίγουρα εσύ έχεις την φυσική αντίληψη της αισθητικής:)...χαζεύω τις εικόνες.Υπάρχει τόση ομορφιά δίπλα μας και πρέπει απλά να την βιώνουμε...οι επιστήμονες τι να μας πουν δηλαδή...Mareld καλό σου βράδι!!

mareld είπε...

My Roadartist!

Είχα έτοιμη την ανάρτηση όταν με φώναξε και αφού είδα το βίντεο και σαν ευαίσθητο παιδί και εγώ..δάκρυσα..ήθελα να το μοιραστώ μαζί σας.

Ο γιος μου έχει αισθητική και τρυφερότητα.. ομολογώ με συγκινεί.
Με ρώτησε και του είπα ότι σας άρεσε πολύ.

Πρέπει να συμπληρώσω ότι οι πίνακες, ειδικά του Sorolla ο πρώτος, με κρατάει αρκετή ώρα στο τζιβαέρι όταν έρχομαι..

Για την αισθητική, τι πιστεύεις;

Φιλιά!

mareld είπε...

Παναγιώτη!

Καλώς ήρθες στο τζιβαέρι..!

Ο ποιητής φέρνει μέσα του την αισθητική του μέλλοντος..γιατί είναι προφήτης..

Εγώ απλά ζω, ποιητικά και υπηρετώ τη τέχνη γενικά..

Παναγιώτη..είσαι πολύ καλός..!!

Κάπως ντράπηκα..αλλά στη συνέχεια γέλασα..γιατί είμαι μια από αυτούς.." τους επιστήμονες"..
ερευνήτρια στην ιατρική.

Πριν χρόνια μελετάω το στρες..

Μου έδωσες την ιδέα για μια καινούρια ανάρτηση.

Να μου είσαι καλά!
Καλό σου βράδυ!

epikuros είπε...

mareld καλώς σε βρίσκω στο τζιβαέρι. Στάθηκα λίγο παραπάνω είναι η αλήθεια ,να θαυμάσω τις επιλογές σου και αναρωτήθηκα που τις ανακαλύπτεις όλες αυτές τις υπέροχες δημιουργίες!Το βιντεάκι θα το δω αργότερα λόγω τεχνικής αδυναμίας της σύνδεσής μου αυτή την στιγμή. Οπότε θα τα ξαναπούμε, γιατί απ' ότι διάβασα από τα σχόλια πρέπει να είναι εξαιρετικό.
Καλημέρα καρδιά μου και τουλάχιστον το δικό μου το στρες το καταπολεμάς με απόλυτη επιτυχία.

Dimitra είπε...

Καλημέρα!
Όλες οι αναρτήσεις πάντα υπέροχες..! Είσαι το ζωντανό παράδειγμα οτι η αισθητική είναι φυσική και όχι επίκτητη!
Το video(άκι) θα το δω από το σπίτι γιατί στη δουλειά όπως γνωρίζεις είναι λίγο δύσκολο.

Καλημέραααααααα!
Φιλάκιαααα!

roadartist είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Roadartist είπε...

..μιας και με ρώτησες...
Καταρχήν πιστευω πως 'τα παντα' ειναι θεμα αισθητικης.
Από το πως θα πιάσεις την εφημερίδα.. :) μέχρι και το ποια εφημερίδα εχεις επιλέξει να διαβάσεις.. Από τη μουσική που θα ακούσεις, από το καφε που θα επιλέξεις να κάτσεις, από το μέρος των διακοπών που θα επιλέξεις να πας..απο τους λίγους μα ξεχωριστους φιλους που εχεις διπλα σου.. Η αισθητική είναι φυσική νομίζω. Δεν μαθαίνεις να εκτιμάς την ομορφιά .. η οποία ξεκινά πάντα για εμένα από τη ψυχή.
Ολοι οι εκπληκτικοί πίνακες της ανάρτησης τους (δεν τους σχολιασα στο 1ο σχολιο γιατί πλεον...ειχα καταντησει μονο να σχολιαζω τους πινακες συνεχως οποτε ερχομουν απο εδω) αυτο μας δείχνουν.
Την ομορφιά που πηγάζει από την αγνότητα, αθωότητα της ψυχής.
Σου εχει τυχει να συναντησεις αψογα εξωτερικης ομορφιας ατομα, που μετά από τα πρώτα λεπτά που προσπάθησες να επικοινωνήσεις μαζί τους....'έπεσαν' κατευθείαν στα μάτια σου?? Που πήγε η πρώην ομορφιά τους? Δεν υφίσταται.. Εξατμίστηκε.. Ισως είμαι λίγο περίεργη, ίσως οπισθοδρομικά ρομαντική.. Αλλά η αισθητική ξεκινά μόνο από τη ψυχή και το περιβάλλον σου. Δεν είναι τυχαίο οτι η λαϊκή τέχνη έχει τόσες ξεχωριστές εκφράσεις και τόσα πράγματα να μας επιδείξει. Και οι πίνακες σου αυτο εκφράζουν την ομορφιά της ζωής.. ο πρώτος δείχνει δυο μικρά μωράκια..να μπουσουλάνε στη θάλασσα, αυτή είναι η αποκορύφωση της ευτυχίας για εμένα....
Καλησπερα..

mareld είπε...

Επίκουρε!
Τρυφερέ μου φίλε!

Έχω ζήσει και σε σκηνή με τσιγγάνους..
Το χάδι τους και το τραγούδι τους με ζεσταίνουν και με παρηγορούν..εδώ στο πάγο και στο σκοτάδι, που με έφερε η ζωή..

Έχω ζήσει και σαν ινδιανάκι..και πως να ξεχάσω τη θάλασσα..και το νανούρισμά της;

Εύκολο να βρείς την ομορφιά..
Είναι το χάδι και το φώς που μας σκορπάς..

Για Σένα!!

Τραγούδι
(Eskimo)
Και ξαναθυμάμαι
τις μικρές μου περιπέτειες.
Όταν ξανοίχτηκα με ένα θαλασσινό άνεμο
στο καγιάκ μου
και νόμισα πως κινδύνευα.
Οι φόβοι μου
που θεωρούσα μεγάλους
για όλα τα επίγεια
που έπρεπε να βρω και να αποκτήσω.
Κι όμως υπάρχει μόνο ένα μεγάλο πράγμα
το σπουδαιότερο πράγμα:
να ζήσω για να δω στα καλύβια και στα ταξίδια
τη μεγάλη μέρα που ξημερώνει
και το φως που γεμίζει τη γη.

Φιλιά και καλό σου απόγευμα!

mareld είπε...

Δήμητρα!
Αγγελούδι μου!

Το νιώθω όταν έρχεσαι..από το λουλουδένιο σου άρωμα!

Τα ινδιάνικα λόγια για Σένα!

Φιλία
(Aztec)
Σαν φτερό από κετζάλ*, σαν ευωδιαστό λουλούδι
λάμπει η φιλία:
σαν φτερά ερωδιού υφαίνεται γεμάτη στολίδια.
Το τραγούδι μας είναι φωνή πουλιού σαν κουδουνάκι:
Τι όμορφα που κάνεις κι αντηχεί!
Εδώ, ανάμεσα στα λουλούδια που μας περικλείουν
ανάμεσα στα ανθισμένα λουλούδια, τραγουδάς.

Φιλιά!
Χαρούμενη να είσαι τη στιγμή αυτή και πάντα!

faraona είπε...

Η μαγειά της ομορφιας υπάρχει μεσα σ ολους μας.Απο κει και περα καλλιεργειται η καταστρεφεται ...αναλογα με την εκπαιδευση του ανθρωπου.
Παντα ωραιες αναρτησεις κι ακρως ενδιαφερουσες.
Σε φιλω κουκλα μου.
Νασαι καλα.

mareld είπε...

Γλυκιά μου roadartist!

Σε ρώτησα γιατί ήθελα να γευτούμε τα
όμορφα λόγια σου!!

Το τι πιστεύεις για την αισθητική το γνωρίζω..υπηρετείς την ομορφιά και σου ταιριάζει..στην υπαρξή σου υπάρχει ροή και τη μοσχοβολιά του είναι σου τη νιώθω κάθε φορά που πλησιάζω το κατώφλι σου..

Σου αφιερώνω λόγια που μου αρέσουν ..για αυτό που είσαι και τα όσα μας προσφέρεις..!!


Κοιτάχτε! μπήκε στη φωτιά! είπε ένας απ’ το πλήθος.

Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα. Ήταν

στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο, όταν του

μιλήσαμε. Και τώρα καίγεται. Μα δε φωνάζει βοήθεια.

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.

Είμαι από τη φύση μου φτιαγμένoς να παραξενεύομαι.

Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;

Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.

Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.

Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

Γινόταν ήλιος.

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές

άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

Ο ποιητής μοιράζεται στα δυο.
Τάκης Σινόπουλος: Ο καιόμενος

Φιλιά και να είσαι πάντα καλά!

mareld είπε...

Αγαπημένη μου, Γραντούκα!

Ο λόγος σου σαφής και δροσερός για σας, ζεστός για μένα μες στην ατέλειωτη βροχή!

Όπως μας λέει και ο Ορφέας..

"Όλα είναι ίδια αν δε τ' αγαπάς
όλα μένουν ίδια άμα δε τα πας
Κι όλα αυτά που είναι γίνονται ξανά
μέσα απ' τη δικιά σου τη ματιά
μέσα απ' τη δικιά σου τη ματιά"

Σε ευχαριστώ!
Φιλιά και ζακυνθινές αγκαλίτσες!

ΜΗΘΥΜΝΑΙΟS είπε...

H ομορφιά υπάρχει στα γονίδιά μας;
Καλή ερώτηση, Υακινθάκι μας, Δεν ξέρω, μα θα πρέπει να υπάρχει. Καθώς και η ευτυχία, νομίζω. Πάντως ενδιαφέρουσα η ανάρτησή σου αλλά και το βίντεο, όπως και οι πίνακες!!! Η ομορφιά εκδηλώνεται παντού στα ιστολόγιά σου.
Τους χαιρετισμούς μου από την Αθήνα (που βρίσκομαι για λίγο...) και την αγάπη μου!

mareld είπε...

Καλά.. Στράτο μου..!!

Μου άρεσε που και η ευτυχία
έχει τη θέση της στα γονίδια μας.
Λες να έχουμε χαρούμενα και καταθλιπτικά γονίδια;

Το σίγουρο είναι ότι αν στην οικογένεια υπάρχει χαρά, τα παιδιά είναι χαρούμενα..
Τώρα η ψυχολογία πηγαίνει χέρι-χέρι με τη βιολογία.
Αυτή την εποχή ασχολούμαι με τη βιολογία του συναισθήματος.

Στο εγγύς μέλλον θα μάθουμε πολλά που σήμερα μας είναι άγνωστα αλλά και δύσκολο να τα παραδεχτούμε.
Οι άνθρωποι φοβούνται το κανούριο.
Τους βγάζει έξω από την ασφάλειά τους..

Όσο για την ομορφιά..στα ιστολόγια..αφού ξέρεις ότι μέσα από τη βροχή και σε λίγο το σκοτάδι..που πλησιάζει, τι άλλο καλύτερο από το να ασχολείται κανείς με την έννοια και την ουσία του ωραίου..στη τέχνη, στη ποίηση, στη μουσική, στην επιστήμη..

Πιστεύω ότι αν δεν έχω κάτι πιο δύσκολο από τη καθημερινότητά μου να στρέψω τη προσοχή μου θα πέσω σε κατάθλιψη..έτσι κυρίως μελετάω και αφιερώνω λίγες ώρες στα ιστολόγια..

Ευτυχώς αρέσουν και σε Σας!

Φιλάκια φίλε μου και να συνεχίσεις να μας χαρίζεις την ομορφιά της πατρίδας σου!

ΑΣΤΟΡΙΑΝΗ είπε...

...Oso mporeis, MH stamatas, Mareld mou,
LOVE,
YIWTA S. N.Y.